Station Houten is het laatst overgebleven station uit de tijd van de aanleg van de staatsspoorlijn Utrecht-Den Bosch. Het is ook het laatste originele exemplaar in zijn soort in Nederland. Het stationsgebouw uit 1868 moet echter wijken voor de verdubbeling van het spoor tussen Utrecht en Den Bosch.
Bij de aanleg van spoorlijnen in de 19e eeuw liet Staatsspoorwegen een aantal standaard stations ontwerpen in vijf klassen. De eenvoudigste gebouwtjes waren bedoeld voor het platteland. De neoclassicistische gebouwen van één bouwlaag, in de zogeheten waterstaatstijl, hadden in de ene vleugel een woning voor de stationschef en in de andere vleugel de dienstvertrekken. De meeste stations van dit type zijn gesloopt. Niet gesloopte exemplaren werden later uitgebreid en verhoogd met een verdieping, maar in Houten is dat nooit gebeurd.
Restauratie
Gezien de grote cultuurhistorische waarde van het station wordt het stationsgebouw op initiatief van Stichting ‘Station op Wielen’ eind augustus in zijn geheel 150 meter zuidwaarts verplaatst. Stichting ‘Station op Wielen’ is opgericht op initiatief van de gemeente Houten en woningcorporatie Viveste. Hun doel is het oude stationsgebouw te behouden, te restaureren, te beheren en te exploiteren. Zodra het stationsgebouw op de nieuwe fundering staat, wordt het onder handen genomen door restauratiearchitect Theo Fikkers (Movares).
Theo Fikkers heeft de afgelopen maanden een uitgebreide lijst van mogelijkheden voor de restauratie en reconstructie van het monumentale pand opgesteld. Mede dankzij een financiële bijdrage van ingenieursbureau Movares zal een deel van de lijst met opties worden uitgevoerd. Nadat het gebouw in oude glorie is hersteld, krijgt het een maatschappelijke functie. Een archeologische werkgroep neemt zijn intrek op zolder en een deel van de begane grond zal worden ingericht als dagbestedingcentrum voor mensen met een verstandelijke beperking. Zij verzorgen de catering voor kleine bijeenkomsten in een van de andere ruimtes op de begane grond. Deze ruimtes zijn te huur om te kunnen voorzien in beheer en onderhoud van het pand.
Het is de verwachting dat het oude station in de zomer van 2008 haar deuren voor het publiek opent.
Voor meer informatie over dit project verwijzen wij door naar de website van Station op Wielen.